This, That, These, Those: Kompleksowy Przewodnik po Zaimkach Wskazujących w Języku Angielskim

Cztery pozornie proste słowa – this, that, these, those – stanowią fundament precyzyjnej komunikacji w języku angielskim. Choć ich podstawowa rola wydaje się oczywista, pełne opanowanie niuansów związanych z ich użyciem oddziela osoby posługujące się angielskim poprawnie od tych, które władają nim z naturalnością i swobodą godną native speakera. Zaimki wskazujące (demonstrative pronouns) to znacznie więcej niż tylko etykiety dla bliskich i dalekich przedmiotów. To lingwistyczne narzędzia, które pozwalają nam malować słowami obrazy, budować kontekst, podróżować w czasie i subtelnie wyrażać emocje. W tym wyczerpującym poradniku zgłębimy każdą warstwę ich znaczenia, od podstawowych zasad po zaawansowane koncepcje, które odmienią Twój sposób myślenia o tych kluczowych elementach gramatyki.

Fundamenty: Czym są i jak działają zaimki wskazujące?

Na najbardziej podstawowym poziomie, zaimki wskazujące odpowiadają na pytanie „który?” lub „która?”. Ich głównym zadaniem jest identyfikacja konkretnej osoby, przedmiotu, miejsca lub idei w kontekście rozmowy. Wybór odpowiedniego zaimka zależy od dwóch kluczowych czynników: liczby (pojedyncza czy mnoga) oraz dystansu (blisko czy daleko). Ten dystans może być fizyczny, czasowy, a nawet psychologiczny.

Zasady te można przedstawić w prostej tabeli:

THIS (ten, ta, to) – odnosi się do jednej rzeczy lub osoby znajdującej się blisko mówiącego.
- Przykład: This book in my hand is very interesting. (Ta książka w mojej dłoni jest bardzo interesująca.)
THESE (ci, te) – odnosi się do wielu rzeczy lub osób znajdujących się blisko mówiącego.
- Przykład: These keys on the table are mine. (Te klucze na stole są moje.)
THAT (tamten, tamta, tamto) – odnosi się do jednej rzeczy lub osoby znajdującej się daleko od mówiącego.
- Przykład: Can you see that car across the street? (Czy widzisz tamten samochód po drugiej stronie ulicy?)
THOSE (tamci, tamte) – odnosi się do wielu rzeczy lub osób znajdujących się daleko od mówiącego.
- Przykład: Those mountains in the distance are beautiful. (Tamte góry w oddali są piękne.)

Warto również pamiętać, że this, that, these, those mogą pełnić dwie funkcje gramatyczne: zaimka (pronoun), kiedy samodzielnie zastępują rzeczownik (np. This is my pen), oraz determinatora (determiner), kiedy określają rzeczownik (np. This pen is mine). Zrozumienie tej podwójnej roli jest kluczowe dla poprawnej konstrukcji zdań.

Dystans fizyczny – mapa Twojego otoczenia w języku angielskim

Najbardziej intuicyjnym zastosowaniem zaimków wskazujących jest określanie lokalizacji w przestrzeni. Działają one jak niewidzialne ramię, które wskazuje rozmówcy, o czym dokładnie mówimy. Pojęcie „blisko” i „daleko” jest relatywne i zależy od perspektywy mówiącego.

„Blisko” zazwyczaj oznacza coś w zasięgu ręki, w tym samym pomieszczeniu lub w bezpośredniej bliskości. Wyobraź sobie, że siedzisz przy biurku:

This is my computer. (Wskazujesz na komputer przed Tobą).
These are my notes. (Wskazujesz na notatki leżące obok Ciebie).

„Daleko” to wszystko, co znajduje się poza Twoim bezpośrednim otoczeniem. Może to być drugi koniec pokoju, widok za oknem lub obiekt po drugiej stronie ulicy.

That painting on the far wall is new. (Wskazujesz na obraz na odległej ścianie).
Look at those people waiting for the bus. (Patrzysz na ludzi na przystanku przez okno).

Co ciekawe, ta zasada dotyczy również rozmów telefonicznych lub wideo. Kiedy rozmawiasz z kimś, Twoje otoczenie to „here” (tutaj), a otoczenie Twojego rozmówcy to „there” (tam). Dlatego przedstawiając się przez telefon, powiesz: „Hello, this is Adam,” a nie „Hello, that is Adam.” Mówisz ze swojej, bliskiej perspektywy.

Podróż w czasie: This, That, These, Those w kontekście czasowym

Zaimki wskazujące pozwalają nam również precyzyjnie poruszać się po osi czasu. Ich użycie sygnalizuje, czy mówimy o teraźniejszości, bliskiej przyszłości, czy też o wydarzeniach odległych w przeszłości.

This / These – teraźniejszość i bliska przyszłość:

Używamy ich do mówienia o obecnym okresie czasu lub wydarzeniach, które właśnie mają miejsce lub wkrótce nastąpią.

This week is going to be very busy. (Ten tydzień będzie bardzo pracowity.)
I love this song! (Uwielbiam tę piosenkę! – słuchając jej teraz.)
These days, everyone has a smartphone. (W dzisiejszych czasach każdy ma smartfona.)

That / Those – przeszłość:

Te zaimki służą do odnoszenia się do zakończonych, minionych okresów lub wydarzeń. Tworzą one swoisty dystans czasowy.

Do you remember that summer we went to Spain? (Pamiętasz tamto lato, kiedy pojechaliśmy do Hiszpanii?)
I was very naive in those days. (Byłem bardzo naiwny w tamtych czasach.)
That was an amazing concert last night! (To był niesamowity koncert wczoraj wieczorem!)

Porównajmy dwa zdania: „I’m enjoying this conversation” (Cieszę się z tej rozmowy – trwającej teraz) oraz „That was an interesting conversation” (To była interesująca rozmowa – właśnie się zakończyła). Subtelny wybór zaimka całkowicie zmienia perspektywę czasową.

Zaimki wskazujące w dyskursie: Odnoszenie się do myśli i idei

To jedno z najbardziej zaawansowanych i najciekawszych zastosowań this i that. Służą one do odwoływania się do fragmentów rozmowy, pomysłów, stwierdzeń lub całych koncepcji, które zostały właśnie wspomniane lub które zaraz zostaną wprowadzone.

That – odnoszenie się do czegoś, co zostało właśnie powiedziane:

Gdy chcemy skomentować lub odnieść się do wypowiedzi naszego rozmówcy (lub naszej własnej), najczęściej użyjemy that. Tworzy to naturalny dystans, traktując poprzednią wypowiedź jako zamknięty, kompletny element.

A: „I’ve decided to quit my job and travel the world.”
B: „That is a very brave decision.” (To [co właśnie powiedziałeś] jest bardzo odważną decyzją.)
He said he wasn’t sorry. I couldn’t believe that. (Powiedział, że nie jest mu przykro. Nie mogłem w to uwierzyć.)

This – wprowadzanie nowej myśli lub podkreślanie wagi tematu:

This służy do przyciągnięcia uwagi słuchacza do tego, co zaraz powiemy. Działa jak werbalny reflektor, sygnalizując: „słuchaj uważnie, to jest ważne”.

I don’t know how to tell you this, but I broke your favourite mug. (Nie wiem, jak ci to powiedzieć, ale zbiłem twój ulubiony kubek.)
Listen to this: they are giving everyone a day off next Friday! (Posłuchaj tego: dają wszystkim wolny dzień w przyszły piątek!)
This is what I think: we should postpone the meeting. (Oto, co myślę: powinniśmy przełożyć spotkanie.)

Użycie this w odniesieniu do wcześniejszej wypowiedzi również jest możliwe, często w celu nadania jej większej bezpośredniości lub zaangażowania emocjonalnego w trwającą dyskusję.

Emocjonalny kompas: Jak this i that zdradzają Twoje nastawienie

Wybór między this/these a that/those może nieść ze sobą silny ładunek emocjonalny. Zaimki te stają się narzędziem do wyrażania aprobaty, dezaprobaty, przywiązania lub dystansu.

This / These – bliskość, aprobata, przywiązanie:

Używamy ich, aby mówić o rzeczach, które lubimy, które są nam bliskie, które akceptujemy lub uważamy za własne. Skracamy w ten sposób psychologiczny dystans między nami a opisywanym obiektem.

I just love this little coffee shop on the corner. (Po prostu uwielbiam tę małą kawiarnię na rogu.)
These are my friends, I’m so glad you could meet them. (To są moi przyjaciele, cieszę się, że mogliście ich poznać.)

That / Those – dystans, dezaprobata, odrzucenie:

Te zaimki pozwalają nam zdystansować się od czegoś, co nam się nie podoba, czego nie akceptujemy, lub co uważamy za obce. To subtelny, ale bardzo skuteczny sposób na wyrażenie negatywnych odczuć.

I’m not eating that strange-looking dish. (Nie będę jadł tego dziwnie wyglądającego dania.)
Get that cat off my new sofa right now! (Zdejmij tego kota z mojej nowej sofy natychmiast!)
I can’t stand those people who talk loudly on their phones in public. (Nie znoszę tych ludzi, którzy głośno rozmawiają przez telefon w miejscach publicznych.)

Zwróć uwagę, jak zmiana zaimka w ostatnim przykładzie zmienia wydźwięk: „I can’t stand these people…” mogłoby sugerować, że mówiący jest obecnie w otoczeniu takich osób, co czyni jego irytację jeszcze bardziej bezpośrednią i namacalną.

Praktyczne zastosowanie i typowe pułapki

Opanowanie teorii to jedno, ale kluczem do sukcesu jest praktyka i unikanie powszechnych błędów. Oto kilka praktycznych wskazówek i zwrotów, które warto zapamiętać.

Typowe zwroty i idiomy:

And all that jazz: „i tym podobne”, „i tak dalej”. (He talked about his new car, his promotion, and all that jazz.)
That’s it!: „To wszystko!”, „Koniec!”, „O to chodzi!”. Używane do sygnalizowania zakończenia czegoś lub wyrażenia frustracji.
This and that: „różne rzeczy”, „to i owo”. (What did you do on the weekend? Oh, you know, this and that.)
At this rate: „w tym tempie”. (At this rate, we’ll never finish on time.)

Najczęstsze błędy:

Niezgodność liczby: Pamiętaj, że po this/that używamy rzeczownika w liczbie pojedynczej, a po these/those w liczbie mnogiej. Błąd typu „these book” lub „those person” jest bardzo powszechny. Poprawnie: these books, those people.
Mylenie z zaimkiem „it”: Kiedy raz zidentyfikujemy przedmiot za pomocą this lub that, w kolejnych zdaniach często powinniśmy używać zaimka it. Przykład: „This is a great book. It was written by my favourite author.” Używanie ciągle „this” brzmiałoby nienaturalnie.
Nadużywanie w języku formalnym: W piśmie akademickim lub bardzo formalnym, nadmierne użycie this do odnoszenia się do poprzednich zdań może być uznane za nieprecyzyjne. Lepszym rozwiązaniem jest często powtórzenie rzeczownika lub użycie synonimu, np. zamiast „This shows that…” napisać „This result shows that…”.

Podsumowując, zaimki wskazujące this, that, these, those są znacznie potężniejsze, niż mogłoby się wydawać. To nie tylko wskaźniki odległości, ale także markery czasu, narzędzia do strukturyzacji dyskusji i subtelne nośniki emocji. Poświęcenie czasu na zrozumienie ich wielowymiarowej natury i świadome ćwiczenie ich użycia w różnych kontekstach to inwestycja, która przyniesie ogromne korzyści, podnosząc Twoje umiejętności językowe na wyższy, bardziej ekspercki poziom.